boslukBilgisayar Donanımı ve Parçaları
bosluk
ANA SAYFA  Donanım  Yan Donanım  Yazılım  Faydalı Siteler

Bilgisayar Donanımı ve Parçaları

Bir bilgisayar sistemini oluşturan donanım, bilgisayar cihazı ve onunla bağlantılı olarak çalışan çeşitli yan birimlerden (yan donanım) oluşmaktadır. Bilgisayar sistemi tek kullanıcılı ya da çok kullanıcılı olabilir. Çok kullanıcılı bilgisayar sistemlerinin işlem kapasitesi yüksektir. Çok kullanıcılı bilgisayar sistemleri, özellikle orta ve büyük ölçekli kurumlarda, aynı anda birden fazla kullanıcıya hizmet vermesi gereken merkezi uygulamaların yoğun olduğu durumlar için tercih edilmektedir. Kısaca PC (Personel Computer) olarak adlandırılan tek kullanıcılı bilgisayarlar (kişisel bilgisayar) ise, daha çok ev ve ofis uygulamalarında tercih edilmekle birlikte, büyük küçük birçok ihtiyaca cevap verecek yeteneklere sahiptirler. Kişisel bilgisayarlar masaüstü ve taşınabilir (dizüstü) bilgisayar olmak üzere iki ayrı grupta sınıflandırılabilir. İnternet teknolojisinin gelişmesi ve yaygınlaşması ile kişisel bilgisayarların orta ve büyük ölçekli işletmelerde kullanımı da artmıştır. Bir masaüstü bilgisayar cihazını oluşturan ana parça ve birimler aşağıda listelenmektedir.

Ekran

Ekran boyutu, izlenme alanının köşegen uzunluğuna göre inç olarak belirtilir. Çoğu uygulama için 15 inç ekran boyutu yeterlidir. Ancak birden fazla programın aynı anda çalıştırışıp izlenmesine ihtiyaç duyulan uygulamalar, ya da bilgisayar destekli tasarım uygulamaları (CAD/CAM vb.) için daha büyük ekran boyutları tercih edilmelidir. Ekranlar, teknolojik niteliklerine göre tüplü ve LCD olmak üzere iki gruptur. Ekran teknolojisindeki gelişmeler ve buna bağlı maliyet düşüşleri paralelinde; daha eski teknoloji olan tüplü ekranlar yerlerini LCD ekranlara bırakmaktadır.

Klavye

Klavyenin üzerinde harfler, sayılar ve çeşitli komut tuşları bulunur. F ve Q olmak üzere iki tipi bulunmaktadır. Q klavye üzerindeki harf tuşları, İngilizce gibi batı dillerindeki harf kullanım sıklığı dikkate alınarak yerleştirilmiştir. Türkçe Q klavyede, Türkçe'ye özel harfler de eklenmiştir. F klavyedeki harf yerleşimi ise Türkçe'deki harf kullanım sıklığına uygun yapıdadır.

Fare

Şeklinin benzerliği nedeniyle bu adı almaktadır; imlecin ekran üzerinde hareket ettirilmesi, dosyaların açılması ve kapatılması, belirli dosyaların seçilmesi vb. gibi birçok işlevin kolayca kontrolunu sağlar.

Ana Kart (Mainboard)

Adından da anlaşılacağı gibi Anakart, bilgisayarın ana işlevlerini gerçekleştiren birimidir. Bilgisayardaki diğer kart ve birimler anakarta bağlı olarak çalışırlar. Anakart üzerinde diğer kartların takılabileceği yuvalar bulunur. Bu yuvalar teknolojik özelliklerine göre ISA, PCI ve AGP olarak adlandırılır. ISA tipi yuva daha eski teknolojidir. Yeni nesil ana kartlarda PCI yuva tercih edilmektedir. AGP ise ekran kartı için kullanılan özel bir yuvadır.

İşlemci

İşlemci, ana kart üzerinde yer alır. Tüm işlemler ve kontroller işlemci tarafından gerçekleştirilir. Bilgisayarın beyni olarak da nitelendirilebilir. İşlemci hızı, bilgisayarın performansını doğrudan etkiler. İşlemci hızı Megahertz veya Gigahertz (1000 Megahertz) olarak belirtilir. Yaygın olarak bilinen işlemci üreticileri INTEL ve AMD firmalarıdır. Firmalar işlemci hızlarını artırmak için faaliyetlerini sürdürmektedirler. 10 yıl önce 100Mhz düzeyinde olan işlemci hızları, günümüzde 3GHz seviyesini aşmıştır.

Bellek (RAM)

Bellek, ana kart üzerinde yer alır. Bilgisayarın işlemler sırasında geçici olarak bilgi depolamak amacıyla kullandığı parçadır. Bellek boyutunun büyük olması bilgisayarın işlevsel hızını doğrudan etkiler. Başta işletim sistemi olmak üzere, bilgisayar üzerinde çalışan yazılımları en hızlı şekilde kullanabilmek için, bellek boyutu büyük olmalıdır. Günümüz bilgisayarlarında bellek boyutunun en az 512 MB olması tercih edilmektedir.

Ekran Kartı

Bilgisayar ekranına yansıtılacak görüntü verisinin oluşturulduğu karttır. Anakart üzerindeki yuvaya yerleştirilir. Film ve yüksek çözünürlüklü görüntülerin yer aldığı oyun programları için, ekran kartının uygun kapasitesitede belleğinin bulunması gerekir.

Ses Kartı

Bilgisayarın mikrofon, hoparlör ve MIDI klavyesi gibi ses aygıtlarına bağlanabilmesi ve analog ses işaretinin oluşturulmasını sağlar. Ana kart üzerindeki bir yuvaya takılır. Zengin özelliklere sahip bir ses kartı kullanılarak, bilgisayarın aynı zamanda kaliteli bir müzik seti ve müzik işleme sistemi gibi değerlendirilmesi de mümkündür.

Güç Kaynağı

Şebeke gerilimini (220 V AC) kullanarak, bilgisayar içerisinde yer alan çeşitli birimlerin ihtiyaç duyduğu DC gerilimleri oluşturur. Güç kapasitesi bilgisayar içerisinde yer alacak birim sayısına göre değişebilir. Üzerinde bulunan pervane vasıtasıyla bilgisayar içerisinde hava dolaşımı (dolayısıyla soğutma) sağlar.

Sabit Disk (Hard Disk)

Bilgisayarın işletim sistemi ve diğer yazılımların saklandığı manyetik ortamdır. Verilerin yazılması ve okunması, manyetik ortamın üzerinde dönen bir okuyucu/yazıcı kafa ile gerçekleştirilir. Bilgisayarın titreşim ve sarsıntıya karşı hassas olan birimlerindendir. Okuyucu kafanın ve sabit diskin zarar görmemesi için bilgisayarın ilk önce işletim sistemi üzerinden kapatılması tavsiye edilir. Sabit disk kapasitesi bilgisayarda tutulacak verilerin büyüklüğüne bağlı olarak seçilmelidir. Resim ve film türü dosyaların barındırılacağı bilgisayarlardaki sabit disk kapasitesi yüksek olmalıdır. Günümüzde yaygın olarak kullanılan sabit disk kapasiteleri 80GB ila 250GB arasından değişmektedir.

Disket Sürücü

Disket sürücü, düşük kapasiteli bir manyetik kayıt ortamı olan disketlere veri kaydetmeye ve disketteki verileri okumaya yarar. Disketler birbirleri ile bağlantısı olmayan bilgisayarlar arasında veri değişimi için kullanılmaktadır. Disket kapasitesi (1.44 MB) az olduğu için kullanımı gün geçtikçe azalmakta ve yerini USB Bellek olarak adlandırılan taşınabilir bellek birimlerine bırakmaktadır.

CD / DVD Yazıcı/Okuyucu

CD ve DVD yüksek kapasiteli veri kayıt ortamlarıdır. Çeşitli uygulama programları ve çoğulortam dosyaları (film, oyun, vb..) CD veya DVD diskler üzerinde taşınabilir. CD veya DVD üzerindeki bir programı ya da dosyayı çalıştırabilmek için CD / DVD okuyucu yeterlidir. Ancak bilgisayarınızdaki bir bilgiyi CD veya DVD diske yazdırmak isterseniz, bilgisayarınızda CD ya da DVD yazıcı birimi olmalıdır.

Modem

Birbirinden uzakta bulunan bilgisayar sistemleri arasında telefon şebekesi veya telefon kablosu üzerinden bağlantı kurabilmek için kullanılır. Modem, harici bir cihaz olabileceği gibi, kart olarak bilgisayar içerisine de takılabilir. Modem kartı, bilgisayar anakartındaki yuvalardan birine takılır. Analog modemlerin hızı 57600 bps hızına kadar çıkabilmektedir. Analog modemler faks cihazı ile karşılıklı çalışabilme özelliğine de sahiptir; bilgisayardaki belgeleri faks olarak göndermek ve gelen faks mesajlarını alabilmek mümkündür. Diğer yandan yakın dönemde kullanılmaya başlanan ADSL Modemler, çok daha yüksek hızlarda veri aktarımına imkan vermektedir. ADSL Modem imkanından yararlanabilmek için, bulunduğunuz yerde, ADSL servisinin sağlanıyor olması gerekir.

Ağ Kartı (Ethernet Kartı)

Ağ kartı, bilgisayarın yerel alan ağına bağlanmasını sağlayan bir arayüz kartıdır. Ethernet standardını destekleyen ağ kartı, bilgisayara yüksek hızda veri alışverişi yapabilme imkanı sunar.